
Tematem zacząłem się interesować wiele, wiele lat temu. Po czasie zrobiłem mój pierwszy projekt, jeszcze na dość leciwym (nawet wówczas) sprzęcie: przerobiłem dongle TV na odbiornik i zbudowałem antenę z rury PCV. Zadziałało, fajny projekt. Od tego czasu udało mi się uzbierać dużo więcej sprzętu i kierować popularne anteny talerzowe w niebo w poszukiwaniu czegoś ciekawego... a kilka większych pomysłów czeka na realizację.
Przez ten czas zbierałem też materiały o satelitach: jak je odbierać, jak rozbierać ich sygnały na ramki i jak wygląda ich bezpieczeństwo, kiedy ktoś się przyjrzy. Zakładki, repozytoria, dokumentacja sprzętu, write-upy z CTF-ów, nagrania z konferencji. W którymś momencie folder "sat" w przeglądarce zaczął przypominać szufladę z kablami, więc postanowiłem to uporządkować. Dla siebie i dla was.
System satelitarny / spis treści
System satelitarny dzieli się na cztery segmenty. Tabela pokazuje, które rozdziały handbooka dotyczą każdego z nich.
| Segment | Co obejmuje | Rozdziały |
|---|---|---|
| Kosmiczny | Satelita: flight software (np. NASA cFS, F Prime), RTOS, odbiornik komend, magistrale | Segment naziemny i flight software, Badania bezpieczeństwa |
| Łącze | Downlink z telemetrią i danymi, uplink z komendami. Modulacja, kodowanie, ramki, czasem szyfrowanie | RF w pigułce, How To: dekodowanie bez anteny, How To: pierwszy odbiór na UHF, How To: Iridium, How To: S-band, Tracking, Analiza sygnału, Protokoły |
| Naziemny | Stacje z antenami, transport ramek do centrum misji, mission control, sieć operatora | Segment naziemny i flight software, Nadawanie (TX) |
| Użytkownika | Terminale SATCOM, modemy, odbiorniki GNSS | Badania bezpieczeństwa, katalog: SATCOM, DVB i terminale, GNSS i PNT |
Na końcu: Katalog linków i Załączniki.
RF w pigułce
Moc i szum
- Decybel (dB) - logarytmiczna jednostka miary równa 1/10 bela. Stosuje się ją do porównywania wielkości zmieniających się w bardzo szerokim zakresie, gdy liczą się zmiany względne. Stosunek mocy w decybelach: L = 10·log10(P/P0). +3 dB to ok. dwukrotny wzrost mocy, +10 dB dziesięciokrotny, -3 dB to połowa mocy. Zyski i straty kolejnych elementów toru radiowego wyrażone w dB się sumuje.
- dBm - logarytmiczna jednostka mocy odniesiona do 1 mW. 0 dBm = 1 mW, 30 dBm = 1 W, -100 dBm = 0,1 pW.
- Stosunek sygnału do szumu (SNR) - stosunek mocy sygnału użytecznego do mocy szumu tła, zwykle w dB. Od SNR zależy, czy demodulator złapie synchronizację i ile błędów zostanie po dekodowaniu.
- Szum termiczny - zakłócenia sygnałów elektrycznych wywołane ruchem termicznym elektronów; występuje w każdym elemencie toru. Moc szumu N = kTB. W temperaturze 290 K to -174 dBm na 1 Hz pasma, czyli ok. -134 dBm w paśmie 10 kHz i ok. -114 dBm w paśmie 1 MHz.
- Współczynnik szumów (NF) - miara pogorszenia SNR przez element toru (wzmacniacz, kabel, odbiornik). Niższa wartość oznacza lepszy element. O szumach całego toru decyduje głównie pierwszy stopień (wzór Friisa), dlatego LNA montuje się przy antenie, przed kablem.
- Wzmacniacz niskoszumowy (LNA) - wzmacniacz bardzo słabych sygnałów zaprojektowany tak, aby dodawał jak najmniej własnego szumu i nie pogarszał wyraźnie SNR. Przykład: G4DDK vLNA ma NF ok. 0,3 dB i wzmocnienie 25-26 dB na 2,3 GHz.
Próbkowanie i IQ
- Radio programowalne (SDR) - system radiowy, w którym mieszanie częstotliwości, filtrowanie, modulacja, demodulacja i detekcja są wykonywane programowo, a nie przez wyspecjalizowane układy. Sprzęt SDR przenosi wybrany wycinek widma w okolice częstotliwości zerowej i przekazuje komputerowi próbki.
- Próbkowanie - tworzenie sygnału dyskretnego z sygnału ciągłego przez pobieranie jego wartości (próbek) w kolejnych chwilach czasu. Jest pierwszym etapem przetwarzania sygnału analogowego na cyfrowy.
- Częstotliwość próbkowania (sample rate) - liczba próbek pobieranych z sygnału w jednostce czasu. W SDR podaje się ją w Msps (milionach próbek na sekundę).
- Twierdzenie o próbkowaniu (Nyquista-Shannona) - sygnał ciągły można wiernie odtworzyć z próbek, jeśli częstotliwość próbkowania jest co najmniej dwa razy większa od najwyższej częstotliwości w sygnale. Przy próbkach zespolonych I/Q szerokość widocznego pasma jest równa częstotliwości próbkowania: 2,4 Msps daje ok. 2,4 MHz widma.
- Aliasing - nieodwracalne zniekształcenie sygnału przy próbkowaniu bez spełnienia warunków twierdzenia o próbkowaniu. W widmie pojawiają się składowe o błędnych częstotliwościach (aliasy). W SDR objawia się to sygnałami, których nie ma na danej częstotliwości; pomaga filtr przed odbiornikiem.
- Składowe I/Q - sygnał zmodulowany można rozłożyć na dwie sinusoidy o tej samej częstotliwości, przesunięte w fazie o ćwierć okresu: składową synfazową (I) i kwadraturową (Q). SDR zapisuje je jako pary liczb, czyli próbki zespolone.
- Rozmiar nagrania IQ - sample rate × liczba bajtów na próbkę zespoloną × czas. RTL-SDR (2 × 8 bit) przy 2,4 Msps zapisuje ok. 4,8 MB/s, czyli ok. 2,9 GB na 10 minut. Format 2 × 16 bit (np. cs16 z Pluto lub B210) to 4 bajty na próbkę.
Modulacja
- Fala nośna - fala elektromagnetyczna o stałej częstotliwości wytwarzana przez nadajnik. Sama nie zawiera informacji; przenosi ją dopiero po zmodulowaniu.
- Modulacja - celowa zmiana parametrów sygnału nośnego (amplitudy, częstotliwości lub fazy) w takt przesyłanej informacji.
- Bod (Bd, symbol rate) - liczba zmian stanu sygnału (symboli) na sekundę przy modulacji cyfrowej. Jeden symbol może nieść jeden lub więcej bitów, więc przepływność w bit/s = Bd × liczba bitów na symbol.
- Demodulacja - odtworzenie danych z odebranego sygnału. Główne typy modulacji cyfrowej w łączności satelitarnej:
- PSK (kluczowanie fazy) - dane są reprezentowane przez dyskretne zmiany fazy fali nośnej.
- BPSK - dwa stany fazy (0° i 180°), 1 bit na symbol. Najbardziej odporna na szum odmiana PSK; typowa dla telemetrii (np. PROBA-1, Tianwen-1).
- QPSK - cztery stany fazy przesunięte o 90°, 2 bity na symbol. Przy tej samej szybkości symbolowej przenosi dwa razy więcej danych niż BPSK; stosowana w szybkich downlinkach i DVB-S.
- FSK (kluczowanie częstotliwości) - dane są reprezentowane przez zmiany częstotliwości nośnej przy stałej amplitudzie; zwykle niższa częstotliwość oznacza "0", wyższa "1". Prosta w nadajniku, częsta w małych satelitach. APRS używa jej odmiany AFSK (1200 Bd).
- MSK i GMSK - FSK z ciągłą fazą i minimalnym odstępem częstotliwości. W GMSK impulsy przechodzą przez filtr Gaussa, co zawęża widmo. Znana z telefonii GSM; w CubeSatach często przy 4800 lub 9600 Bd.
- QAM - modulacja amplitudowo-fazowa: dane są kodowane jednocześnie w amplitudzie i fazie według diagramu konstelacji. Stosowana m.in. w DVB i szybkich łączach danych; DVB-S2 używa pokrewnych modulacji APSK.
- PSK (kluczowanie fazy) - dane są reprezentowane przez dyskretne zmiany fazy fali nośnej.
- Próbki na symbol - demodulator potrzebuje zwykle 2-4 próbek na symbol. Sygnał BPSK 2,048 Mbps (PROBA-1) wymaga więc kilku Msps ciągłego zapisu, czyli więcej, niż daje RTL-SDR.
Kodowanie korekcyjne
- Kodowanie korekcyjne (FEC) - dodawanie nadmiarowości do przesyłanych danych, dzięki której odbiornik sam wykrywa i poprawia część błędów, bez kanału zwrotnego i retransmisji.
- Kod splotowy - kod korekcyjny, w którym bity wyjściowe zależą od bieżącego i kilku poprzednich bitów wejściowych. Sprawność 1/2 oznacza dwa bity wyjściowe na jeden wejściowy. Dekoduje się go algorytmem Viterbiego.
- Kod Reeda-Solomona - blokowy kod korekcyjny opisany przez I. S. Reeda i G. Solomona w 1960 r. W CCSDS najczęściej RS(255,223), który poprawia do 16 błędnych bajtów w bloku.
Propagacja i bilans łącza
- Tłumienie w wolnej przestrzeni (FSPL) - spadek mocy sygnału między dwiema antenami w linii wzroku, wynikający z rozpraszania się fali w przestrzeni. FSPL [dB] = 20·log10(d [km]) + 20·log10(f [MHz]) + 32,44. Dla 2000 km: ok. 151 dB na 437 MHz i ok. 165 dB na 2235 MHz.
- Bilans łącza (link budget) - zestawienie wszystkich zysków i strat mocy sygnału od nadajnika do odbiornika: P_odb = P_nad + G_nad + G_odb - FSPL - straty (kable, polaryzacja, atmosfera). Przykład: CubeSat 1 W (30 dBm), antena satelity 0 dBi, Yagi 10 dBi, FSPL 151 dB daje ok. -111 dBm na wejściu odbiornika. Szum termiczny w paśmie 10 kHz to ok. -134 dBm, więc zapas wynosi ok. 23 dB minus współczynnik szumów toru.
- Efekt Dopplera - różnica między częstotliwością fali wysyłanej przez źródło a częstotliwością rejestrowaną przez obserwatora, który porusza się względem źródła. Dla fal radiowych i prędkości dużo mniejszych od c: Δf ≈ f·v/c, gdzie v to prędkość radialna. Dla satelity LEO przesunięcie wynosi ok. ±10 kHz na 437 MHz i ok. ±50 kHz na 2,2 GHz. Gpredict liczy poprawkę i przestraja radio przez Hamlib.
Anteny
- Zysk energetyczny anteny (dBi) - stosunek gęstości mocy wypromieniowanej przez antenę w danym kierunku do gęstości mocy anteny wzorcowej (izotropowej) przy tej samej mocy doprowadzonej; w odróżnieniu od zysku kierunkowego uwzględnia sprawność anteny. Dla czaszy G ≈ η·(πD/λ)², przy η ≈ 0,55: 70 cm na 2,25 GHz ok. 22 dBi, 88 cm ok. 24 dBi.
- Antena paraboliczna - antena z reflektorem paraboloidalnym do nadawania i odbioru fal o silnej kierunkowości, stosowana w łączach mikrofalowych. Szerokość wiązki ≈ 70·λ/D stopni: 70 cm na 2,25 GHz ok. 13°, 88 cm ok. 11°, 2,4 m na 8,4 GHz ok. 1°.
- Polaryzacja kołowa - stan polaryzacji, w którym wektor pola ma stałą wartość i obraca się ze stałą prędkością w płaszczyźnie prostopadłej do kierunku rozchodzenia się fali. RHCP i LHCP oznaczają kierunek obrotu. Antena liniowa odbierająca sygnał kołowy traci ok. 3 dB, antena o przeciwnym kierunku polaryzacji kołowej znacznie więcej. Odbicie od czaszy odwraca kierunek polaryzacji.
- Konwerter satelitarny (LNB) - urządzenie przy antenie, które wzmacnia sygnał z zakresów 10,7-11,7 i 11,7-12,75 GHz i przesuwa go na pierwszą częstotliwość pośrednią (950-2150 MHz), którą odbiera tuner albo SDR.
Pasma
| Pasmo | Zakres | Zastosowania |
|---|---|---|
| VHF | 30-300 MHz | APRS z ISS (145,825 MHz), satelity amatorskie w 145,8-146 MHz |
| UHF | 300 MHz-1 GHz | Amatorskie CubeSaty (435-438 MHz) |
| L | 1-2 GHz | GNSS, Inmarsat, Iridium (1616-1626,5 MHz) |
| S | 2-4 GHz | Telemetria i komendy: uplink 2025-2110 MHz, downlink 2200-2290 MHz |
| C | 4-8 GHz | Starsze SATCOM i telewizja |
| X | 8-12 GHz | Dane z obserwacji Ziemi, sondy dalekiego zasięgu |
| Ku | 12-18 GHz | Telewizja satelitarna, VSAT, internet satelitarny |
| K / Ka | 18-26,5 / 26,5-40 GHz | Szerokopasmowy internet satelitarny |
Granice pasm według konwencji NASA. Nazwy usług SATCOM nie zawsze się z nimi pokrywają; sprzęt dobiera się po zakresie w MHz.
Orbity
- Niska orbita okołoziemska (LEO) - orbita na wysokości 200-2000 km, poniżej pasów Van Allena. Przelot trwa kilka do kilkunastu minut, Doppler jest duży, antenę trzeba prowadzić. Większość CubeSatów, ISS, Iridium.
- Średnia orbita okołoziemska (MEO) - orbita powyżej LEO i poniżej GEO, 2000-35 786 km. Systemy GNSS krążą na ok. 20 000 km; satelita jest widoczny przez kilka godzin.
- Orbita Mołnia (HEO) - silnie eliptyczna orbita o nachyleniu 63,4° i okresie ok. pół doby gwiazdowej. Satelita długo przebywa przy apogeum nad wysokimi szerokościami geograficznymi.
- Orbita geostacjonarna (GEO) - kołowa orbita w płaszczyźnie równika na wysokości 35 786 km, z okresem 23 h 56 min 4 s. Satelita utrzymuje stałą pozycję nad punktem równika, więc antena odbiorcza może być nieruchoma.
Wideo: wprowadzenie do SDR i odbioru satelitów LEO tanim odbiornikiem USB - Gerard de Jong, Hacking satellites with Software Defined Radio (BSides Cape Town 2019, 45 min).
How To: dekodowanie bez anteny
Ćwiczenie na gotowych nagraniach. Sprawdza łańcuch plik IQ - demodulacja - ramki bez anteny i bez czekania na przelot.
Środowisko: DragonOS to dystrybucja Linuksa z preinstalowanymi programami SDR (przegląd Tech Minds, 11 min). Można też zainstalować narzędzia z pakietów własnej dystrybucji.
- Pobierz satellite-recordings, nagrania przygotowane pod gr-satellites.
- Uruchom dekoder:
gr_satellites FUNcube-1 --wavfile satellite-recordings/ao73.wav
Surowe IQ:--rawfile plik --iq --samp_rate <Hz>. - Otwórz to samo nagranie w Inspectrum i zmierz szerokość sygnału oraz symbol rate kursorami. Ten sam pomiar wykonuje się na nieznanym sygnale przed wyborem demodulatora.
- Własne nagrania zapisuj w SigMF: plik danych IQ i plik
.sigmf-metaz częstotliwością, sample rate, czasem i opisem sprzętu.
Nieznane protokoły: Universal Radio Hacker (demodulacja i analiza ramek). Więcej nagrań z analizami: blog Daniela Estéveza, autora gr-satellites.
How To: pierwszy odbiór na UHF
Sprzęt: RTL-SDR Blog V4, antena (V-dipol, QFH albo ręczna Yagi, np. Arrow) i komputer. RTL-SDR V4 wymaga sterownika RTL-SDR Blog; starsze pakiety z dystrybucji go nie obsługują.
Przed pierwszym odbiorem: 10 Common Mistakes Made With Software Defined Radio (Tech Minds, 15 min) - wybór programu, sterowniki, straty w kablu koncentrycznym, szerokość pasma, ustawienie wzmocnienia.
- Wybór celu. SatNOGS DB podaje częstotliwość, modulację i baud rate nadajnika. W SatNOGS Network sprawdź, czy inne stacje odebrały go w ostatnich dniach; brak obserwacji zwykle oznacza, że satelita nie nadaje. Dobre pierwsze cele: CubeSaty z telemetrią w 435-438 MHz i APRS z ISS (status ARISS).
- Plan przelotu. Gpredict pokazuje przeloty nad lokalizacją stacji i koryguje Doppler. Wybieraj przeloty z maksymalną elewacją powyżej 30°; niżej sygnał tłumią budynki i drzewa.
- Nagranie. Nagraj cały przelot jako IQ w SDR++ albo Gqrx. Nagranie można potem dekodować offline wielokrotnie, z różnymi ustawieniami.
- Dekodowanie. Telemetria CubeSatów: gr-satellites. Pakiety AX.25 i APRS: Dire Wolf.
- Dokumentacja sesji. Wypełnij kartę testu terenowego i metadane nagrania. Porównanie kilku sesji pokazuje, które zmiany w torze poprawiają odbiór.
How To: Iridium (L-band)
Iridium to konstelacja satelitów LEO nadająca w paśmie 1616-1626,5 MHz. RTL-SDR obejmuje ten zakres, ale nie całe 10 MHz naraz; SDR z próbkowaniem 10 Msps lub wyższym (np. HackRF) odbiera całe pasmo. Cały proces pokazuje Hacking Iridium Satellites With Iridium Toolkit (Tech Minds, 16 min).
- Antena. Prosta antena patch na 1,6 GHz skierowana w niebo.
- Demodulacja. gr-iridium:
iridium-extractor -D 4 examples/hackrf.conf > output.bits
Program wykrywa transmisje i zapisuje każdą poprawną ramkę jako linię bitów. Dla RTL-SDR wybierz z katalogu przykładów konfigurację obejmującą jeden z kanałów (np. Ring Alert). - Parsowanie. iridium-toolkit:
python3 iridium-parser.py -p output.bits > output.parsed - Analiza.
reassembler.py -i output.parsed -m live-statspokazuje statystyki odebranych ramek;beam-plotter.pyrysuje wiązki satelitów.
iridium-toolkit potrafi też składać wiadomości i ramki głosowe. To treść cudzej łączności, więc obowiązują zasady z początku handbooka.
How To: S-band (2,2-2,3 GHz)
S-band to główne pasmo telemetrii i komend profesjonalnych misji. W porównaniu z UHF zmieniają się trzy rzeczy:
- Straty. FSPL jest o ok. 14 dB większe niż na 437 MHz przy tej samej odległości. Kompensuje się je zyskiem anteny: czasza 70 cm daje ok. 22 dBi, 88 cm ok. 24 dBi.
- Wiązka. Czasza 70-90 cm ma wiązkę ok. 11-13°. Satelita LEO przy wysokim przelocie przesuwa się po niebie nawet o ok. 1° na sekundę i opuszcza wiązkę po kilkunastu sekundach, więc antenę trzeba prowadzić (rozdział Tracking).
- Sprzęt. RTL-SDR kończy się na ok. 1,7 GHz. Potrzebny jest SDR, który stroi 2,2 GHz, oraz LNA zamontowany przy feedzie, przed kablem.
Wzorzec stacji. UHF-Satcom opisuje zestaw, którym wykonuje większość odbiorów: czasza 88 cm, feed w postaci helisy 3,5 zwoju strojonej na 2250 MHz i LNA G4DDK vLNA (NF 0,30-0,33 dB, wzmocnienie 25-26 dB, zasilanie +12 V przez bias-tee). Helisa jest nawinięta lewoskrętnie (LHCP), bo większość downlinków S-band ma polaryzację RHCP, a odbicie od czaszy odwraca kierunek polaryzacji. Strona zawiera wymiary feedu, zdjęcia wykonania i pomiary tańszych LNA (VK5EME, LNA4ALL).
Gotowy zestaw. Discovery Dish (KrakenRF): reflektor 70 cm o masie poniżej 1 kg i wymienne feedy z wbudowanym LNA i filtrem - S-band 2,2-2,3 GHz, Inmarsat 1,525-1,66 GHz, linia wodoru 1,42 GHz. Cena na Crowd Supply: 149 USD za czaszę, 125 USD za feed (październik 2026). Montaż i feedy: dokumentacja producenta. Przykład projektu z czaszą na linię wodoru: Scanning the Galactic Plane (Photonic, 15 min).
Radio.
| SDR | Zakres | Tryb | Uwagi |
|---|---|---|---|
| RTL-SDR Blog V4 | do ok. 1,7 GHz | RX | 8 bit, ok. 2,4 Msps. VHF/UHF/L; nie obejmuje S-bandu |
| HackRF One | 1 MHz-6 GHz | RX/TX half duplex | 8 bit, do 20 Msps. Uniwersalny do labu; mała dynamika, łatwo go przesterować |
| ADALM-Pluto | 325 MHz-3,8 GHz | RX/TX full duplex | 12 bit, do 20 MHz pasma. USB 2.0 ogranicza ciągły zapis |
| USRP B210 | 70 MHz-6 GHz | 2x RX/TX | 12 bit, do 56 MHz pasma, USB 3.0. Powyżej 6 GHz z downconverterem |
Dokumentacja: Pluto, B210, pasma i sample rate USRP, HackRF.
Pierwszy cel: PROBA-1. Satelita ESA wystrzelony w 2001 r. Zrzuca dane na 2235 MHz, modulacja BPSK, 2,048 Mbps.
- Sprawdź wpis w SatNOGS DB i ostatnie obserwacje.
- Nagraj przelot z Pluto albo B210 (kilka Msps ciągłego IQ).
- Zdekoduj w SatDump, pipeline
proba1_dump. - Do nauki budowy łańcucha: archiwalne od 2022 r. repozytorium S-Band-Decoders, w którym demodulator, dekoder Viterbiego i dekoder ramek są osobnymi programami.
Powyżej 6 GHz. B210 kończy się na 6 GHz, więc odbiór X-band (8 GHz) i Ku-band wymaga downconvertera. W jego dokumentacji sprawdź zakres wejściowy, częstotliwość LO i IF oraz stabilność oscylatora; dryf LO dodaje się do przesunięcia Dopplera. Dla Ku-band rolę downconvertera pełni zwykły konwerter satelitarny (LNB); podłączenie LNB do SDR pokazuje Connecting a Ku-band LNB to an SDR (dereksgc, 10 min).
Tracking: rotator i sterowanie
Przy wiązce 10-13° ręczne celowanie wystarcza tylko przy niskich, wolnych przelotach. Rotator składa się z trzech warstw:
| Warstwa | Projekty |
|---|---|
| Mechanika | SatNOGS Rotator v3 do samodzielnej budowy (az/el). Hiltron HMAM-XY - profesjonalny napęd XY. Przenośne czasze Ku z własnym napędem (Dish Tailgater, VuQube VQ1000) jako tani pozycjoner: Hacking Portable Satellite Dishes, part 2 (saveitforparts, 14 min) |
| Sterownik | SatNOGS Rotator Controller. Sterownik Viorela Racoviteanu na Arduino, z serią wideo: część 1 - oprogramowanie i prototyp (21 min). Autonomiczny tracker WB0OEW: Building An Autonomous Satellite Tracker For Ham Radio, part 1 (HamRadioConcepts, 27 min) |
| Oprogramowanie | Gpredict liczy pozycję satelity, Hamlib (rotctld) zamienia ją na komendy dla sterownika |
Przy doborze rotatora:
- Przeloty przez zenit. Montaż az/el przy przelocie nad głową musi obrócić azymut o prawie 180° w kilka sekund. Napęd XY nie ma tego ograniczenia i dlatego jest stosowany w profesjonalnych stacjach LEO.
- Obciążenie wiatrem. Czasza ma dużą powierzchnię. Liczy się moment obrotowy pod obciążeniem wiatrem i luz przekładni, a nie rozdzielczość enkodera. Wymagana dokładność rośnie z częstotliwością: czasza 2,4 m na 8,4 GHz ma wiązkę ok. 1°.
Automatyczna stacja, która sama planuje przeloty i wysyła wyniki do sieci: SatNOGS Setup.
Analiza sygnału: Tianwen-1 i Falcon 9
Tianwen-1 to najlepiej opisany publicznie przykład całej drogi od widma do znaczenia pól w pakietach. Lipiec 2020, chińska sonda tuż po starcie w kierunku Marsa.
- Nagranie. Paul Marsh (M0EYT) nagrywa downlink sondy w paśmie X.
- Parametry fizyczne. r00t.cz rozpoznaje nośną PM z podnośnymi. Telemetria: BPSK 16 384 Bd na podnośnej 65 536 Hz.
- Kodowanie. Kod splotowy 1/2 i Reed-Solomon jak w CCSDS, z jednym wyjątkiem: RS nie używa reprezentacji dual-basis, którą zakłada standard CCSDS 131.0. Standardowy dekoder CCSDS nie zdekoduje ramek, dopóki nie wyłączy się tej opcji.
- Ramki. Ramki AOS z osobnymi kanałami wirtualnymi na telemetrię, zrzuty pamięci, wypełnienie i odtwarzanie zapisanych danych.
- Pakiety. Ok. 50 aktywnych APID-ów. APID 0x507 co 32 sekundy przenosi pozycję XYZ w kilometrach, APID 0x500 odczyty czujnika Słońca.
- Weryfikacja. Daniel Estévez rozpoznaje w tych tabelach wektory stanu (pozycja i prędkość), propaguje je w NASA GMAT i porównuje z kierunkiem zmierzonym 20-metrową anteną w Bochum oraz przez stacje amatorskie.
Drugi przykład: w marcu 2021 r. radioamatorzy w Europie zdekodowali część telemetrii drugiego stopnia rakiety Falcon 9 na orbicie. Format był zbliżony do standardowego, ale wydobycie strumienia bitów wymagało własnych narzędzi, a ustalenie struktury danych - porównywania hipotez. Omówienie: How Amateur Radio Fans Decoded SpaceX's Telemetry & Engineering Video (Scott Manley, 10 min).
W obu przypadkach każdy etap kończy się wynikiem do sprawdzenia: widmem, synchronizacją demodulatora, poprawnym CRC, wartościami pól zgodnymi z fizyką lotu. Autorzy oddzielają pola rozpoznane od hipotez.
Protokoły: co jest w ramce
Większość profesjonalnych misji korzysta ze standardów CCSDS. Struktura przypomina stos TCP/IP. Warstwy od dołu:
| Warstwa | Standard CCSDS / ECSS | Narzędzia |
|---|---|---|
| Kodowanie kanałowe | 131.0: kod splotowy, Reed-Solomon, LDPC, turbo, randomizacja | gr-satellites, SatDump |
| Ramki łącza | TM (132.0), TC (232.0), AOS (732.0), USLP (732.1) | gr-satellites, Wireshark |
| Bezpieczeństwo łącza | SDLS (355.0): uwierzytelnianie i szyfrowanie ramek | NASA CryptoLib |
| Pakiety | Space Packet (133.0); APID wskazuje źródło danych | CCSDSPy, spacepackets |
| Usługi | ECSS PUS (telemetria i komendy), CFDP (transfer plików) | spacepackets |
| Opis danych | XTCE: słownik telemetrii i komend | Yamcs |
| Stacja i centrum misji | SLE: ramki przesyłane po TCP/IP | SLE Java, PCAP do Wiresharka |
Małe satelity często nie używają CCSDS, tylko AX.25 albo CSP (CubeSat Space Protocol).
- SDLS jest opcjonalne. Satelity amatorskie nadają jawnie: regulamin radiokomunikacyjny ITU zabrania szyfrowania w służbie amatorskiej, z wyjątkiem sygnałów sterujących satelitą.
- Zgodność ze standardem trzeba sprawdzić. Jak w przypadku Tianwen-1, implementacje odbiegają od CCSDS w szczegółach. Parametry potwierdza się na danych.
Segment naziemny i flight software
Ta część to oprogramowanie, parsery i sieć, czyli standardowy zakres testów bezpieczeństwa. Podstawowy lab mieści oba końce łącza na jednym komputerze:
- Centrum misji: OpenC3 COSMOS w Dockerze albo Yamcs. Oba wysyłają komendy i wyświetlają telemetrię.
- Satelita: NASA cFS albo F Prime (JPL), uruchomione na Linuksie lub w emulatorze (QEMU, Renode).
- Zakres testów: parsery komend i pakietów, uwierzytelnianie w centrum misji, transport SLE, aktualizacje oprogramowania. Parsery: fuzzing AFL++ lub libFuzzer. Usługi sieciowe: boofuzz. Binaria: Ghidra.
Gotowe laby: repozytorium spacecrafthacking do książki The Spacecraft Hacker's Handbook (Andrzej Olchawa, Milenko Starcik, No Starch Press, 2026). Katalogi odpowiadają rozdziałom: mission control, protokoły segmentu naziemnego (SLE), systemy naziemne, flight software, terminale SATCOM i GNSS.
Badania bezpieczeństwa: od czego zacząć
Modele zagrożeń. SPARTA (Aerospace Corporation) i SPACE-SHIELD (ESA) to odpowiedniki MITRE ATT&CK dla systemów kosmicznych: taktyki, techniki i środki zaradcze. Dobre praktyki NIST: IR 8270 (operacje satelitarne), IR 8401 (segment naziemny), IR 8323r1 (PNT, czyli pozycjonowanie, nawigacja i czas).
CTF. Hack-A-Sat to konkurs US Air Force i Space Force z lat 2020-2023; finał w 2023 r. rozegrano na satelicie Moonlighter na orbicie. Zadania z kwalifikacji są publiczne, a write-upy zespołu Solar Wine opisują rozwiązania krok po kroku.
Wystąpienia i demonstracje:
- Whispers Among the Stars - James Pavur, DEF CON Safe Mode 2020, 44 min. Przechwytywanie ruchu satelitarnego internetu sprzętem do telewizji satelitarnej za ok. 300 USD.
- Spread Spectrum Satcom Hacking - Colby Moore, DEF CON 23 (2015), 40 min. Od reverse engineeringu do wykorzystania podatności w systemie łączności satelitarnej z widmem rozproszonym (Globalstar).
- Intercepting Sensitive Satellite Data Is (Scarily) Easier Than I Thought! - saveitforparts, 2026, 29 min. Powtórzenie badania "Don't Look Up" (UC San Diego) sprzętem amatorskim: nieszyfrowany ruch na łączach satelitów GEO.
- Free Internet - Hacking Foreign Satellites - Peter Fairlie, 2024, 32 min. Połączenie z internetem przez dwa satelity GEO i stację naziemną w Argentynie; przepustowość na poziomie modemu telefonicznego, opóźnienie ok. 600 ms. Materiał pokazuje nadawanie przez cudze satelity (zob. zasady).
Publikacje i archiwa. Awesome Space Security zbiera artykuły i wystąpienia. Najwięcej praktycznych prezentacji jest w archiwach DEF CON, Black Hat i Aerospace Village.
Nadawanie (TX)
Nadawanie dotyczy dwóch sytuacji: własnego stanowiska w labie albo łączności, na którą są uprawnienia i zgoda operatora satelity. W labie nadajnik pracuje na sztuczne obciążenie przez sprzęgacz i tłumiki, nie na antenę.
Pełny tor nadawczo-odbiorczy opisuje dokumentacja wycofanej stacji Satlab: czasza 2,4 m, uplink 2025-2110 MHz, downlink 2200-2290 MHz, GMSK 32-512 kbps. Po stronie TX modem SDR z filtrem ceramicznym steruje wzmacniaczem GaN o mocy wyjściowej powyżej 20 W, włączanym sygnałem PTT z modemu. Sygnał przechodzi przez wnękowy filtr dupleksowy do feedu, w którym znajduje się też LNA toru RX. Parametry stacji: EIRP 36 dBW, G/T 9 dB/K, wiązka ±2,25°.
Przy kompletowaniu toru TX określ:
- moc wyjściową i wymagany back-off wzmacniacza,
- izolację TX od RX (moc nadajnika może uszkodzić odbiornik),
- blokadę nadawania (interlock),
- maskę widmową.
Wszystkie pozycje są w liście sprzętu.
Gotowe stacje do porównania:
| Stacja | Co zawiera | Dokumentacja |
|---|---|---|
| Groundcom Dual S/X | Czasze 2,4-4,5 m; S-band TX/RX, X-band RX | Specyfikacja |
| Orbital Systems 2.4TSX1 | 2,4 m; pozycjoner, kontroler, upconverter, HPA, downconverter | Karta PDF |
| Remos S/X | Antena śledząca z modemem, konfiguracja pod misję | Opis systemu |
| Satlab S-band (wycofana) | 2,4 m; TX 2025-2110 MHz, RX 2200-2290 MHz | Parametry, budowa PDF |
| Kratos | Anteny stacji naziemnych różnych rozmiarów | Katalog |
Cenę ustala się z producentem pod konkretną konfigurację.
Katalog
Linki idą w tej samej kolejności co rozdziały wyżej. Dopisek "sprawdzone" mają moje zakładki, do których naprawdę wracam. Część serwisów nie lubi skryptów i odpowiada im błędem, więc jeśli link nie działa w narzędziu, otwórz go w przeglądarce.
Działy: Podstawy RF i DSP · Nagrania i dane do ćwiczeń · Częstotliwości i status satelitów · Orbity i przeloty · SDR · Anteny, tor RF i pomiary · Tracking i rotatory · Oprogramowanie odbiorcze i dekodery · Stacja naziemna · Stacje S/X-band · Protokoły i telemetria · Mission control · Flight software i RTOS · Embedded i reverse engineering · SATCOM, DVB i terminale · GNSS i PNT · Modele zagrożeń, standardy i badania · CTF i laboratoria · Literatura, konferencje i społeczności · Obrazy satelitarne i dane EO
Podstawy RF i DSP
- PySDR - Darmowy podręcznik SDR i DSP pisany dla programistów. Najlepszy start.
- PySDR: częstotliwość i widmo - FFT, widmo, rozdzielczość częstotliwościowa.
- PySDR: próbkowanie i IQ - Sample rate, Nyquist, aliasing i próbki zespolone.
- PySDR: dB i dBm - Jednostki, w których liczy się cały tor radiowy.
- PySDR: modulacje cyfrowe - ASK, FSK, PSK i QAM na przykładach w Pythonie.
- PySDR: link budget - Jak policzyć, czy sygnał w ogóle do ciebie dotrze.
- PySDR: filtry - Projektowanie filtrów i wycinanie kanału z widma.
- PySDR: synchronizacja - Odzyskiwanie nośnej i zegara symbolowego, serce każdego demodulatora.
- The Scientist and Engineer's Guide to DSP - Klasyczny podręcznik DSP, wszystkie rozdziały za darmo.
- GNU Radio Tutorials - Oficjalne tutoriale: od pierwszego flowgraphu do własnego odbiornika.
- Hacking satellites with SDR (BSides Cape Town 2019) (wideo) - Gerard de Jong, 45 min. Wprowadzenie do SDR i odbioru satelitów LEO tanim odbiornikiem USB.
- 10 Common Mistakes Made With SDR (wideo) - Tech Minds, 15 min. Sterowniki, straty w kablu, szerokość pasma, ustawienie wzmocnienia.
Nagrania i dane do ćwiczeń
- satellite-recordings - Nagrania satelitów do gr-satellites. Dekodowanie bez anteny.
- Daniel Estévez: wpisy o satelitach - Analizy sygnałów z nagraniami i notebookami; autor gr-satellites.
- SigMF - Otwarty format zapisu IQ z metadanymi.
- SigMF: specyfikacja - Specyfikacja formatu i przykładowe pliki.
- r00t.cz: Tianwen-1 - Analiza downlinku X-band sondy: modulacja, kodowanie, ramki AOS, APID-y. Wzorcowy write-up.
- Daniel Estévez: orbita Tianwen-1 - Wektory stanu z telemetrii propagowane w GMAT i porównane z pomiarami.
- SatNOGS DB API - Dane satelitów, nadajników i ramek telemetrii przez API.
- SLE: przykładowy PCAP (PCAP) - Zapis sesji Space Link Extension do otwarcia w Wiresharku.
- How Amateur Radio Fans Decoded SpaceX's Telemetry (wideo) - Scott Manley, 10 min. Dekodowanie telemetrii drugiego stopnia Falcona 9 przez radioamatorów (2021).
Częstotliwości i status satelitów
- SatNOGS DB (sprawdzone) - Baza satelitów i nadajników: częstotliwość, modulacja, baud rate, status.
- SatNOGS DB: PROBA-1 - Wpis nadajnika S-band 2235 MHz, pierwszego celu w How To: S-band.
- SatNOGS Network: obserwacje - Ostatnie odbiory stacji SatNOGS. Najszybszy sposób, żeby sprawdzić, czy satelita jeszcze nadaje.
- AMSAT-SM: status satelitów - Zestawienie nadajników i ich aktualnego stanu.
- AMSAT: status - Raporty operatorów o pracy satelitów amatorskich.
- AMSAT: satelity liniowe - Parametry transponderów liniowych, m.in. QO-100.
- IARU: koordynacja częstotliwości - Zgłoszenia i przydziały częstotliwości satelitów amatorskich, często z opisem modulacji.
- ARISS: status stacji ISS - Co aktualnie nadaje ISS: APRS, SSTV, przemiennik.
- AMSAT-DL - QO-100, stacje mikrofalowe i projekty dalekiego zasięgu.
- Signal Identification Wiki: Satellite (sprawdzone) - Katalog sygnałów satelitarnych z widmami i próbkami audio. Pomaga rozpoznać, co widzisz na waterfallu.
- NASA: pasma częstotliwości - Podział na pasma L, S, C, X, Ku, K, Ka używany w handbooku.
Orbity i przeloty
- Gpredict (sprawdzone) - Przeloty, Doppler i sterowanie radiem oraz rotatorem przez Hamlib.
- Gpredict: kod - Repozytorium i zgłoszenia błędów.
- N2YO (sprawdzone) - Tracking w przeglądarce i prognozy przelotów bez instalowania czegokolwiek.
- Space-Track (sprawdzone) - Oficjalny katalog obiektów i elementy orbit. Wymaga darmowego konta.
- CelesTrak: elementy orbit - Aktualne elementy orbit pogrupowane według typów satelitów.
- CelesTrak: formaty TLE i OMM - Czym różnią się formaty i dlaczego TLE ustępuje OMM (kończą się pięciocyfrowe numery katalogowe).
- Skyfield: satelity - Pozycje i przeloty w Pythonie w kilku linijkach.
- python-sgp4 - SGP4 w Pythonie, ten sam algorytm, którego używa większość trackerów.
- Orekit - Biblioteka mechaniki orbitalnej (Java) do poważniejszych analiz.
- NASA GMAT - Narzędzie NASA do analizy trajektorii; użyte w przypadku Tianwen-1.
- Basilisk - Symulator dynamiki i sterowania satelitą.
- NASA 42 - Symulator orbity i orientacji statku.
- JPL Horizons - Efemerydy planet, sond i małych ciał Układu Słonecznego.
SDR
- RTL-SDR Blog V4 - Tani odbiornik do ok. 1,7 GHz. Pierwszy SDR do VHF/UHF.
- RTL-SDR V4: datasheet (PDF) - Parametry odbiornika i zasilania bias-tee dla LNA.
- RTL-SDR: quick start - Instalacja sterowników i pierwsze uruchomienie.
- Airspy R2 - Odbiornik 12-bit do 1,8 GHz z lepszą dynamiką niż RTL-SDR.
- Airspy Mini - Mniejsza i tańsza wersja R2.
- SDRplay RSP1B - Odbiornik 14-bit do 2 GHz; sprawdź obsługę API w swoim programie.
- HackRF One - RX/TX 1 MHz-6 GHz, half duplex. Uniwersalne narzędzie do labu.
- HackRF: dokumentacja - Ograniczenia wejścia, zegar, firmware i narzędzia CLI.
- ADALM-Pluto - Tani transceiver full duplex 325 MHz-3,8 GHz. Dobry na S-band.
- Pluto: wiki - Instrukcje, schematy i oprogramowanie producenta.
- Pluto: hardware - Szczegóły układu, rewizje płytki i modyfikacje.
- Pluto: FPGA/HDL - Projekt HDL, jeśli chcesz przenieść przetwarzanie do FPGA.
- LimeSDR - Rodzina SDR full duplex do własnych systemów radiowych.
- USRP B210 - 70 MHz-6 GHz, 2x2, do 56 MHz pasma. Standard w poważniejszych stacjach.
- UHD: dokumentacja - Sterownik USRP: synchronizacja, strumienie, parametry.
- USRP: pasmo i sample rate - Ile pasma faktycznie dostaniesz z danego modelu i interfejsu.
- RX888 MK2: recenzja (wideo) - Tech Minds, 14 min. 16-bitowy odbiornik z 64 MHz pasma w czasie rzeczywistym na HF.
Anteny, tor RF i pomiary
- SatNOGS: anteny - Przegląd konstrukcji anten stacji z odnośnikami do projektów.
- QFH: kalkulator - Wymiary anteny quadrifilar helix dla zadanej częstotliwości.
- QFH: budowa (G4ILO) - Krok po kroku z wymiarami; starszy, ale nadal przydatny poradnik.
- Arrow Antennas - Ręczne Yagi VHF/UHF do śledzenia satelitów "z ręki".
- Elk Antennas - Ręczne anteny log-periodic na VHF/UHF.
- UHF-Satcom: odbiór S-band - Czasza 88 cm, helisa 3,5 zwoju, porównanie LNA. Wzorzec stacji S-band.
- Discovery Dish (sprawdzone) - Czasza 70 cm z wymiennymi aktywnymi feedami: S-band, Inmarsat, linia wodoru.
- Discovery Dish: dokumentacja - Montaż, feedy, ustawianie i oprogramowanie.
- RTL-SDR for Budget Radio Astronomy (sprawdzone) - Linia wodoru 21 cm na tanim sprzęcie: czasza, LNA, DSP. Dobry pierwszy projekt z czaszą.
- Nooelec - Filtry, LNA i akcesoria; dobierz wariant do pasma.
- RTL-SDR Blog: sklep - Odbiorniki, filtry, LNA i zestawy antenowe.
- NanoVNA - Tani analizator wektorowy: dopasowanie anteny, straty kabli i filtrów.
- NanoVNA V2 - Wersja do 3 GHz, czyli także na S-band.
- tinySA - Kieszonkowy analizator widma do szukania zakłóceń u siebie.
- Scanning the Galactic Plane (wideo) - Photonic, 15 min. Amatorski odbiór linii wodoru z Drogi Mlecznej.
- Connecting a Ku-band LNB to an SDR (wideo) - dereksgc, 10 min. Jak działa konwerter LNB i jak podłączyć go do odbiornika SDR.
- Hacking Portable Satellite Dishes, part 2 (wideo) - saveitforparts, 14 min. Przenośne czasze Ku z napędem (Dish Tailgater, VuQube VQ1000) jako tani pozycjoner.
Tracking i rotatory
- SatNOGS: rotatory - Przegląd konstrukcji az/el używanych w sieci SatNOGS.
- SatNOGS Rotator v3 - Mechanika az/el do samodzielnej budowy.
- SatNOGS Rotator Controller - Elektronika sterownika, krańcówki i firmware.
- Sterownik rotatora (Viorel Racoviteanu) (sprawdzone) - Sterownik na Arduino zgodny z programami do trackingu, z kodem i schematem.
- Hiltron HMAM-XY - Profesjonalny napęd XY, bez problemu przelotów przez zenit.
- Hamlib - Wspólny interfejs do sterowania radiami (rigctld) i rotatorami (rotctld).
- Arduino antenna rotator, part 1 (wideo) - Viorel Racoviteanu, 21 min. Oprogramowanie i prototyp sterownika rotatora.
- Building An Autonomous Satellite Tracker, part 1 (wideo) - HamRadioConcepts, 27 min. Budowa autonomicznego trackera WB0OEW: lista części.
Oprogramowanie odbiorcze i dekodery
- SDR++ - Widmo, waterfall, ręczny odbiór i nagrywanie IQ.
- Gqrx - Alternatywny odbiornik; potrafi wysyłać audio po UDP do gr-satellites.
- SkyRoof (sprawdzone) - Program SDR do pracy z satelitami amatorskimi: tracking, Doppler, odbiór.
- DX Atlas (sprawdzone) - Mapy i narzędzia dla radioamatorów.
- SatDump - Nagrywanie, demodulacja i dekodowanie dziesiątek misji, także S- i X-band.
- SatDump: dokumentacja - Obsługa odbiorników i plików IQ. Interfejs zmienia się między wersjami, czytaj dokumentację do swojej.
- SatDump: pipelines - Lista obsługiwanych misji i ich parametrów, np. proba1_dump.
- SatDump: kod dekoderów - Implementacje dekoderów, dobre źródło do nauki formatów ramek.
- S-Band-Decoders - Archiwalne (2022) dekodery PROBA-1/2/V; czytelny podział na demodulator, Viterbi i ramki.
- gr-satellites - Dekodery telemetrii wielu satelitów amatorskich, zbudowane na GNU Radio.
- gr-satellites: dokumentacja - Użycie z linii poleceń, formaty wejścia i własne dekodery.
- GNU Radio - Framework DSP do składania odbiorników z bloków.
- SoapySDR - Wspólna warstwa dostępu do różnych SDR.
- rtl-sdr-blog: sterownik - Sterownik wymagany przez RTL-SDR V4.
- Dire Wolf - Programowy TNC: AX.25 i APRS, m.in. z ISS.
- Inspectrum - Przeglądanie nagrań IQ i ręczny pomiar symbol rate.
- Universal Radio Hacker - Demodulacja i rozbiór nieznanych protokołów radiowych.
- DragonOS Focal (wideo) - Tech Minds, 11 min. Dystrybucja Linuksa z preinstalowanymi programami SDR.
Stacja naziemna
- SatNOGS wiki - Budowa i obsługa stacji sieci SatNOGS.
- SatNOGS: konfiguracja klienta - Instalacja klienta i podłączenie odbiornika.
- SatNOGS Setup - Automatyczna stacja, która sama planuje przeloty i wysyła wyniki.
- SatNOGS Network - Mapa stacji, plan przelotów i wyniki obserwacji.
- SatNOGS: repozytoria - Kod klienta, sieci i projekty sprzętu.
- SatNOGS Kit: montaż - Złożenie i uruchomienie gotowego zestawu stacji.
- Ground Station - Webowa stacja: tracking, SDR, nagrania i dekodery w jednym interfejsie.
- Ground Station: konsola trackingu (sprawdzone) - Zrzuty ekranu interfejsu, szybki podgląd, co potrafi projekt.
- Ground Station: artykuł Hackers-Arise - Budowa stacji z tym projektem. Instalację porównaj z aktualnym README.
- Raspberry Pi: dokumentacja - Komputer stacji: zasilanie, USB i magazyn danych.
Stacje S/X-band
- NASA: Ground Data Systems - Przegląd stanu techniki stacji naziemnych i operacji dla małych satelitów.
- Satlab S-band Ground Station - Produkt wycofany. Parametry: 2,4 m, TX 2025-2110 MHz, RX 2200-2290 MHz.
- Satlab: budowa stacji (PDF) - Pełny tor RX/TX: modem SDR, HPA GaN, filtr dupleksowy, feed z LNA.
- Groundcom Dual S/X - Czasze 2,4-4,5 m; S-band TX/RX, X-band RX.
- Orbital Systems 2.4TSX1 (PDF) - Karta stacji 2,4 m: pozycjoner, kontroler, up/downconverter i HPA.
- Remos S/X - Antena śledząca z modemem, konfiguracja pod misję.
- Kratos: anteny - Anteny stacji naziemnych klasy operatorskiej.
Protokoły i telemetria
- CCSDS: publikacje - Wszystkie standardy: TM, TC, AOS, USLP, Space Packet, SLE, CFDP, SDLS. Bierz aktualną rewizję stąd, nie z cudzych list.
- CCSDSPy - Parsowanie pakietów CCSDS w Pythonie.
- spacepackets - Pakiety CCSDS, ECSS PUS i CFDP w Pythonie, także do generowania testowych.
- libcsp - CubeSat Space Protocol, popularny w małych satelitach.
- XTCE - Standard opisu telemetrii i komend używany m.in. przez Yamcs.
- Wireshark - Analiza PCAP; ma dissectory części protokołów kosmicznych.
- Scapy - Własne parsery i pakiety testowe w Pythonie.
- SLE: lab - Środowisko ćwiczeniowe Space Link Extension z konfiguracją i próbkami.
- SLE API (Java) - Implementacja usług SLE (fork w organizacji spacecrafthacking).
- ION DTN - Delay-tolerant networking od JPL: komunikacja przy długich przerwach łącza.
Mission control
- OpenC3 COSMOS: instalacja - Uruchomienie lokalnego COSMOS w Dockerze.
- OpenC3 COSMOS: pierwsze kroki - Pierwszy projekt, komendy i telemetria.
- OpenC3 COSMOS: bezpieczeństwo - Uwierzytelnianie i konfiguracja usług, punkt wyjścia do testów.
- OpenC3 COSMOS: architektura - Komponenty systemu i przepływ danych.
- OpenC3 COSMOS: szablon projektu - Projekt startowy.
- OpenC3 COSMOS: kod - Kod platformy.
- Yamcs: podręcznik - Mission database, łącza, telemetria i komendy.
- Yamcs: kod - Kod i przykładowe konfiguracje.
- Open MCT - Webowa wizualizacja danych misji od NASA.
- Lab: mission control - Konfiguracje COSMOS i Yamcs do ćwiczeń.
- Lab: systemy naziemne - Ćwiczenia na własnych instancjach F Prime, Yamcs i COSMOS.
Flight software i RTOS
- NASA cFS - Core Flight System, framework oprogramowania pokładowego NASA.
- NASA cFE - Core Flight Executive, rdzeń cFS.
- NASA OSAL - Warstwa abstrakcji systemu operacyjnego pod cFS.
- F Prime - Komponentowy framework flight software od JPL.
- F Prime: tutoriale - Dokumentacja i projekty startowe.
- RTEMS - RTOS używany w wielu misjach; toolchainy i BSP.
- FreeRTOS - Popularny RTOS w małych satelitach.
- Zephyr - RTOS do ćwiczeń embedded.
- KubOS - Archiwum społeczności po zniknięciu oryginalnego repozytorium KubOS.
- Lab: cFS Memory Manager - Starsza wersja cFS z Memory Managerem do ćwiczeń.
- Lab: F Prime - Ćwiczenia na F Prime w lokalnym labie.
- SatNOGS COMMS - Otwarty transceiver TM/TC po stronie satelity: firmware i dokumentacja.
Embedded i reverse engineering
- Ghidra - Analiza firmware i binariów.
- GDB - Debugowanie, także zdalne na płytkach i w emulatorach.
- QEMU - Emulacja procesorów i całych systemów.
- Renode - Emulacja platform embedded razem z peryferiami.
- OpenOCD - JTAG/SWD do debugowania płytek.
- sigrok - Analizatory logiczne i dekodery magistral.
- Binwalk - Rozpakowywanie i analiza obrazów firmware.
- AFL++ - Fuzzing parserów i programów.
- libFuzzer - Fuzzing parserów z coverage i sanitizerami.
- boofuzz - Fuzzing usług sieciowych i protokołów.
- ChipWhisperer - Ataki side-channel i glitching na płytkach treningowych.
SATCOM, DVB i terminale
- r00t.cz (sprawdzone) - Analizy sygnałów satelitarnych, dekodery i projekty odbiorcze, m.in. Tianwen-1.
- UHF-Satcom (sprawdzone) - Obserwacje downlinków, częstotliwości i opisy odbioru w różnych pasmach.
- GNU Radio: DTV - Bloki DVB i transmisji cyfrowej w GNU Radio.
- ETSI: wyszukiwarka standardów - Specyfikacje DVB-S/S2/S2X; szukaj po numerze standardu.
- gr-dvbs2rx - Odbiornik DVB-S2 w GNU Radio.
- leandvb - Lekki odbiornik DVB-S/S2 i biblioteka DSP.
- gr-iridium - Odbiór i demodulacja Iridium w GNU Radio.
- iridium-toolkit - Parsery ramek Iridium i narzędzia analityczne.
- Lab: terminale SATCOM - Ćwiczenia z bezpieczeństwa terminali we własnym labie.
- Hacking Iridium Satellites With Iridium Toolkit (wideo) - Tech Minds, 16 min. Odbiór Iridium anteną patch i dekodowanie gr-iridium oraz iridium-toolkit.
- Whispers Among the Stars (DEF CON Safe Mode) (wideo) - James Pavur, 2020, 44 min. Przechwytywanie ruchu satelitarnego internetu sprzętem TV za ok. 300 USD.
- Spread Spectrum Satcom Hacking (DEF CON 23) (wideo) - Colby Moore, 2015, 40 min. Od reverse engineeringu do podatności w łączności z widmem rozproszonym (Globalstar).
- Intercepting Sensitive Satellite Data (wideo) - saveitforparts, 2026, 29 min. Powtórzenie badania "Don't Look Up" sprzętem amatorskim.
- Free Internet - Hacking Foreign Satellites (wideo) - Peter Fairlie, 2024, 32 min. Łącze internetowe przez dwa satelity GEO; nadawanie przez cudze satelity.
GNSS i PNT
- ESA Navipedia - Encyklopedia GNSS: sygnały, pomiary, źródła błędów.
- Navipedia: wprowadzenie do GPS - Częstotliwości i struktura sygnałów GPS.
- ESA GNSS Data Processing Vol. I (PDF) - Podręcznik ESA: obserwacje, modelowanie i algorytmy GNSS.
- GPS: specyfikacje interfejsów - Oficjalne dokumenty sygnałów GPS.
- Galileo Service Centre - Dokumentacja, status i usługi Galileo.
- GNSS-SDR - Otwarty programowy odbiornik GNSS, przetwarza też nagrania.
- GNSS-SDR: kod - Kod odbiornika i testy.
- RTKLIB - Obliczanie pozycji i przetwarzanie surowych obserwacji.
- Lab: GNSS - Materiały do badań GNSS w labie.
Modele zagrożeń, standardy i badania
- SPARTA - Taktyki, techniki i środki zaradcze dla systemów kosmicznych (Aerospace Corporation).
- SPACE-SHIELD - Baza ESA w stylu ATT&CK do modelowania zagrożeń.
- SATCOM Security (sprawdzone) - Projekt UCSD/UMD i praca "Don't Look Up" (CCS 2025) o nieszyfrowanym ruchu GEO.
- NIST IR 8270 (PDF) - Wprowadzenie do cyberbezpieczeństwa komercyjnych operacji satelitarnych.
- NIST IR 8401 - Cybersecurity Framework dla segmentu naziemnego.
- NIST IR 8323 rev. 1 - Profil ochrony usług PNT.
- NASA Technical Standards - M.in. NASA-STD-1006 o ochronie systemów kosmicznych.
- ECSS: standardy - Europejskie standardy inżynierii kosmicznej, w tym PUS; sprawdzaj rewizję.
- NASA CryptoLib - Implementacja CCSDS SDLS, szyfrowanie i uwierzytelnianie ramek.
- CISA AA22-076A - Zalecenia dla operatorów i klientów SATCOM po ataku na KA-SAT.
CTF i laboratoria
- Hack-A-Sat library - Punkt startowy: zadania, materiały i odnośniki do write-upów ze wszystkich edycji.
- Hack-A-Sat 2020: kwalifikacje - Zadania i pliki z pierwszej edycji.
- Hack-A-Sat 2021: kwalifikacje - Zadania drugiej edycji.
- Hack-A-Sat 2022: kwalifikacje - Zadania trzeciej edycji.
- Hack-A-Sat 2023: kwalifikacje - Zadania edycji z finałem na satelicie Moonlighter.
- Solar Wine: write-upy - Szczegółowe rozwiązania zadań Hack-A-Sat.
- spacecrafthacking: laby - Kod, konfiguracje i dane do ćwiczeń z "The Spacecraft Hacker's Handbook".
- spacecrafthacking: organizacja - Forki oprogramowania używane w labach.
- Aerospace Village - Warsztaty i CTF-y lotniczo-kosmiczne, m.in. na DEF CON.
Literatura, konferencje i społeczności
- The Spacecraft Hacker's Handbook (sprawdzone) - Andrzej Olchawa, Milenko Starcik, No Starch Press, 2026. Laby w repozytorium spacecrafthacking.
- Awesome Space Security - Publikacje, narzędzia i wystąpienia o bezpieczeństwie kosmicznym.
- Awesome Space - Szerszy katalog inżynierii kosmicznej.
- DEF CON media - Slajdy i nagrania wystąpień, w tym Aerospace Village.
- Black Hat: archiwa - Wystąpienia o SATCOM, GNSS i flight software.
- CYSAT - Europejska konferencja o cyberbezpieczeństwie w kosmosie.
- Libre Space Community - Forum SatNOGS: budowa stacji, dekodowanie, rozwiązywanie problemów.
- AMSAT - Organizacja radioamatorów satelitarnych: artykuły o antenach i stacjach.
- UKE: egzaminy (sprawdzone) - Zapisy na egzamin na świadectwo operatora, potrzebne do nadawania.
Obrazy satelitarne i dane EO
- VLM satellite imagery - Modele vision-language do pytań o zawartość zdjęć satelitarnych.
- Copernicus Data Space - Dane Sentinel i przeglądarka zdjęć.
- NASA Earthdata - Katalogi i narzędzia do danych obserwacji Ziemi.
- QGIS - GIS do pracy z rastrami i warstwami.
- GDAL - Konwersja i przetwarzanie danych rastrowych.
- Rasterio - Rastry w Pythonie.
- TorchGeo - Datasety i modele ML na danych geoprzestrzennych.
- STAC - Standard katalogowania danych geoprzestrzennych.
- Awesome Planetary Geology (sprawdzone) - Dane, narzędzia kartograficzne i materiały geologii planetarnej.
Załączniki
- Lista sprzętu (BOM) - szablon dla stacji VHF/UHF plus rozszerzenie S/X/Ku/Ka z torem TX.
- Karta testu terenowego - co zapisać po każdej sesji odbiorczej.
- Karta laboratorium - to samo dla ćwiczeń z oprogramowaniem.
- Metadane nagrania - szablon JSON do opisu nagrania IQ.